تعریف یادگیری و راههای تقویت آن

پیشرفت در حوزه های گوناگون کاری و فردی نیازمند مهارت یادگیری و راههای تقویت آن است برای یادگیری اصول بیشماری در دنیا وجود دارد که هر فرد بنا بر سلیقه و توانایی خود آنها را به کار می گیرد و امتحان می کند.

اگر افراد در یادگیری عملکرد قابل قبولی نداشته باشند به معنای هوش پایین نیست این افراد باید روش های دیگر را برای یادگیری امتحان کنند تا بتوانند روش متناسب با خود را پیدا کنند.

اگر شما می خواهید با تعریف یادگیری و راههای تقویت آن آشنا شوید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

تعریف یادگیری

به زبان ساده یادگیری کسب دانش ، مهارت و تجربه است که باعث می شود فرد به پیشرفت برسد مسائل را درک کند و بهتر انجام دهد.

فرایند یادگیری تعریف واحدی ندارد و در تعریف دیگر فرایندی نامیده می شود که در راههای گوناگون چون مشاهده ، مطالعه ، گوش دادن ، تمرین و تجربه به دست می آید.

هیلگارد روان شناس رفتارگرای آمریکایی مهارت یادگیری را به معنی تغییر نسبتا پایدار در رفتار تعریف می کند که از طریق توانایی های بالقوه فرد در او ایجاد می شود.

طبق این تعریف اگر تغییری در رفتار انسان نباشد نمی توان آن را یادگیری به شمار آورد.

تفاوت آموزش و یادگیری

این دو واژه متفاوت از هم و مکمل یکدیگر هستند یادگیری کسب تجربه را در بردارد ولی آموزش مفاهیم مختلف مانند تفکر ، کشف ، نظم ، خلاقیت ، توسعه فردی ، رشد و…. را در بردارد در حقیقت یادگیری بر روی آموزش موثر است.

در آموزش افراد فقط دانشی که برای آنها تدریس می شود را می آموزند اما در یادگیری اهمیت آموختن بیشتر است و افراد برای تجربه جدید درک متفاوت از مسائل و چالش ها آمادگی پیدا می کنند.

هدف از یادگیری

رسیدن به یک رفتار ، مهارت و توانایی با یک برنامه منظم و اصولی هدف از یادگیری می باشد به عنوان نمونه وقتی برای استخدام در یک شغل مهارت نرم افزاری یا سخت افزاری را فرا بگیرید در حقیقت برای مهارت یادگیری اقدام نموده اید در حقیقت یادگیری یک مهارت است که در کنار آموزش به کسب مهارت و توانایی جدید اقدام شده است.

اصول یادگیری

اصول یادگیری قوانینی را می گویند که توسط اندیشمندان ابداع شده اند و مورد آزمایش قرار گرفته اند و استفاده از آنها آموزش را تسریع می بخشد با فراگیری این اصول روان شناسی یادگیری و راههای تقویت آن نهادینه می شود و به درک منطقی منجر می شود.

اصول به شرح زیر است:

1-مشارکت:

یعنی درگیری و شرکت فرد در امر یادگیری که باعث حفظ اطلاعات و سرعت می شود.

2-برنامه ریزی:

برای تلاش یادگیرندگان و مدیریت آن در یادگیری فرض بر این است که یادگیرندگان تلاش می کنند و به نتیجه می رسند بر این اساس مربیان و تعلیم دهندگان باید ارزیابی و مدیریت کنند تا منجر به تقویت یادگیری شود

3-ارتباط معنایی:

تأثیر یادگیری تا زمانی برای فراگیران مهم و معنی دار نباشد تاثیری ندارد پس باید محتوا معنادار و اثرگذار باشند

4-تکرار:

اگر یادگیری همراه با تکرار باشد فراگیران بهره بیشتری از آموزش می برند.

5-انتقال:

اگر یادگیری صورت گیرد فراگیران باید بتوانند آنها را به کار گیرند و به دیگران نیز منتقل کنند.

6-بازخورد:

یعنی یادگیرندگان بتوانند موارد یادگیری شده را به مربیان پاسخ دهند که این امر به ارزیابی پیشرفت آنها نیز کمک می کند

7-ارزیابی و آزمون:

به صورت منظم موارد فرا گرفته شده مورد آزمون قرار گیرد تا استاندارها بررسی شود و آموزش دهنده فرصت برنامه ریزی مجدد و بهتر برای یادگیری و راههای تقویت آن داشته باشد.

8-هوش اجتماعی:

امری بالاتر از فکر کردن و حفظ است و به مهارت حل مسئله،  استدلال -عادت ذهنی و توانایی مداوم در استفاده از مهارت گفته می شود.

9-تشویق:

مربیان بستر این را فراهم می کنند که فراگیران چه می دانند و چه توانایی دارند و اگر در زمینه انتقال تجربیات بستر فراهم کنند که منجر به تشویق شود به درک بهتر در محیط یادگیری ختم می شود.

مفهوم یادگیری فعال

بهترین روش یادگیری است که تعاملی و انتقادی محسوب می شود.

در این نوع یادگیری که از طریق تجربه بیشتر به دست می آید. فراگیران علمی و تجربی در فرایند یادگیری مشارکت می کنند و یا انجام فعالیت ها در این نوع یادگیری یادگیرنده،  فقط اطلاعات دریافت نمی کند بلکه به کشف ، تحلیل و حل مسئله می پردازد با پرسش و پاسخ ، بحث گروهی ، آزمایش ، بازی و پروژه به فعالیت اقدام می کند.

انواع یادگیری

معروف ترین نظریه از سبک های یادگیری مربوط به vark است که ۴ دسته می باشد و در این مقاله به همین نوع از انواع یادگیری اشاره می شود:

۱-یادگیری دیداری

فیلم،  عکس ، نمودارها،  اشکال ، هنر ، تصویرسازی،  برنامه های آموزشی و هر گونه محتوای تصویری را که یادگیرندگان به آن علاقه دارند سبک یادگیری دیداری می گویند

افراد فعال در این نوع یادگیری می باید از ابزارهای تصویرسازی استفاده نمایند و به عنوان نمونه این افراد می توانند مباحث را به صورت نمودار یا اشکال خلاصه کنند.

نقشه ذهنی نیز برای این افراد مفید می باشد.

۲-یادگیری شنیداری

همان طور که از نام این سبک پیداست افراد با گوش دادن مطالب را به خاطر می سپارند این افراد معمولا هنگام تدریس بهتر مطالب را یاد می گیرند شرکت در کنفرانس ها و گوش دادن پادکست آموزشی برای این افراد توصیه می شود در این نوع یادگیری ضبط صدا و گوش دادن به آن و تکرار مطالب با صدای بلند نیز برای افراد این سبک کارآمد است.

۳- یادگیری از طریق نوشتن و خواندن

خلاصه کردن مطالب،  یادداشت برادری در کلاس ها از ویژگی های اصلی این نوع سبک یادگیری است.

هایلایت کردن مطالب،  خط کشیدن جملات مهم ، تهیه لیست مطالب ، کنفرانس دادن تاثیر زیادی برای این سبک دارد در این روش یادگیری اگر فعال هستید یادگیری اصول خلاصه نویسی فراموش نشود.

۴-یادگیری حرکتی

در این سبک یادگرفتن اط طریق تحرک ، لامسه ، حرکات و به طور گسترده درگیر شدن در حین یادگیری انجام می شود در این روش یادگیری از آزمایشات و تجربیات استفاده می شود.

در این سبک صرفا یک جا نشستن کمک به یادگیری نمی کند بلکه تمرین و تجربه امری مهم می باشد.

افراد دریافت این روش توانایی بالایی در درک مسائل دارند و از روش های مختلفی در رسیدن به جواب استفاده می کند.

دیگر سبک های یادگیری

سبک های یادگیری دیگر یادگیری هم وجود دارد که شامل انفرادی،  طبیعی ، بین فردی یا اجتماعی،  تحلیلی و…است.

بهترین سبک یادگیری چیست؟

برای این سوال نمی توان یک سبک خاص را مشخص کرد چون برای هر فرد بهترین سبک متفاوت است

از آن جایی که هر فرد با توجه به توان و ویژگی های خاص خود یادگیری را پیش می برد می تواند از ترکیب چند سبک یا روش خلاقانه برای یادگیری و راههای تقویت آن استفاده کند.

یادگیری و راههای تقویت آن

• دنبال چیزهای چالشی و جدید رفتن
• خواندن کتاب درباره مهارت یادگیری(نمونه کتاب یادگیری یادگیری از باربا اوکلی و بیش یادگیری از اسکات یانش)
• یادگیری زبان جدید
• مدیتیشن، یوگا ، تمرکز و آرامش
• ذهن آگاهی
• پرهیز از استرس و اضطراب
• کار بر روی امور منطقی مانند وظایف روزانه، بررسی حساب شخصی
• تحقیق و جستجو
• پرسشگری
• ارتباط با افراد مختلف
• فرضیه سازی و راه حل در چالش ها

محدودیت های یادگیری

• نبود ابزار آموزش
• عدم دسترسی به اینترنت
• عدم دسترسی به منابع انگلیسی
• قدیمی بودن روش
• هزینه های بالا
• عدم به کارگیری روش توسط نهاد و ارگانهای آموزشی

نتیجه گیری یادگیری و راههای تقویت آن

همان طور که گفته شد در نتیجه تجربه تغییرات پایدار در رفتار افراد ایجاد می شود که به آن یادگیری می گویند در حقیقت کسب اطلاعات ، دانش و مهارت به فرایند یادگیری گفته می شود.

همه افراد به طور معمول حفظ تمرکز بر آموزش را یادگیری فرض می کنند در حالی که همه همه یادگیری ها و تجربه ها در طول عمر یادگیری می باشد و تنها در کلاس درس نیست.

در واقع یادگیری می تواند جنبه های منفی هم داشته باشد اما دیدگاه قالب بر این است که یادگیری برای افزایش دانش و زندگی بهتر می باشد پس باید بر چالش های یادگیری غلبه کنیم.

در کل علاوه بر یادگیری فعال ۴ نوع سبک یادگیری شامل دیداری،  شنیداری ، نوشتن و خواندن و حرکتی معرفی شد که افراد با توجه به توانایی خود باید سبک های مختلف را انتخاب کنند.

نکته که در مطالب اشاره نشد و بهتر است در یادگیری و راههای تقویت آن به آن توجه شود خواب کافی می باشد که باعث می شود فرایند یادگیری بهتر و موثرتر باشد.